Таттва (таттва - tattva) перакладаецца з санскрыту, як «рэальнасць, сутнасць, першаэлемент, такавасць».
Самае слова таттва складаецца з двух частак: тат (тат्, «гэты, такі») і тва (тва, суфікс абстракцыі). У дадзеным кантэксце тэрмін «таттва» азначае таковасць, існуючую сутнасць або якасць усёй.
Паводле старой філасофскай сістэмы Санкхья (Sāṅkhya), якая ляжыць ў аснове Аюрведы (ведычнай медыцыны) і Джьётыш (ведычнай астралогіі), таттваў 25.
Паводле філасофіі Трыкі альбо Парадвайты (Абсалютнага Адзінства), часта няправільна называюць Кашмірскім Шываізмам, таттваў 36. Пры чым 25 таттваў філасофіі Санкхья супадаюць з «няжнімі» 25 таттвамі філасофіі Трыкі альбо Парадвайты.Упрашчана, можна сказаць, што 36 таттваў гэта:
|
0 परमशिव Paramaśiva (Вышэйшая Свядомасць, Крыніца ўсяго) |
1 शिव Śiva (Шыва) |
2 शक्ति Śakti (Шакці) |
3 सदाशिव Sadāśiva (Садакх'я-таттва) |
4 ईश्वर Īśvara (Ішвара) |
5 शुद्धविद्या Śiva (Чыстае веданне) |
अनाश्रितशिव Anāśritaśiva (Шыва без катэгорый) |
|
6 माया Māyā (Ілюзія) |
7 कला Kalā (Абмежаванне ўсемагутнасці) |
8 विद्या Vidyā (Абмежаванне ведаў) |
9 राग Rāga (Абмежаванне волі) |
10 काल Kāla (Абмежаванне часу) |
11 नियति Niyati (Абмежаванне прасторы) |
कञ्चुक Kañcuka (Покрывы Маі) |
| Дзве непаходныя таттвы |
12 पुरुष Puruṣa (Вышэйшае Я) |
13 प्रकृति Prakṛti (Прырода) |
14 बुद्धि Buddhi (Мудрасць) |
15 अहङ्कार Ahaṅkāra (Эга) |
16 मनस् Manas (Розум) |
अन्तःकरण Antaḥkaraṇa (Унутраны орган) |
|
ज्ञानेन्द्रिय Jñānendriya (Сілы ўспрымання) |
17 श्रोत्र Śrotra (Сіла слыху) |
18 त्वक् Tvak (Сіла дотыку) |
19 चक्षुस् Cakṣus (Сіла зроку) |
20 रसना Rasanā (Сіла смаку) |
21 घ्राण Ghrāṇa (Сіла нюху) |
10 знешніх інструментаў:
5 органаў успрымання і 5 органаў дзеяння. |
|
कर्मेन्द्रिय Karmendriya (Сілы дзеяння) |
22 वाक् Vāk (Мова ротам) |
23 पाणि Pāṇi (Маніпуляцыя рукамі) |
24 पाद Pāda (Перамяшчэнне нагамі) |
25 उपस्थ Upastha (Сэксуальнасць) |
26 पायु Pāyu (Выдзяленні) |
|
|
तन्मात्र Tanmātra (Тонкія элементы) |
27 शब्द Śabda (Гук) |
28 स्पर्श Sparśa (Дотык) |
29 रूप Rūpa (Колер) |
30 रस Rasa (Смак) |
31 गन्ध Gandha (Запах) |
10 аб'ектных таттваў: 5 танматр і 5 махабхут. |
|
महाभूत Mahābhūta (Грубыя элементы) |
32 आकाश Ākāśa (Эфір) |
33 वायु Vāyu (Паветра) |
34
अग्नि Agni (Агонь) |
35 आपस् Āpas (Вада) |
36 पृथिवी Pṛthivī (Зямля) |
Можна сказаць, сістэма 36 таттв, распрацаваная філосафамі Трыкі або Парадвайты (Абсалютнага Адзінства) уяўляе сабой нейкую перыядычную сістэму першаэлементаў Тварэння і этапаў развіцця свядомасці.
І нашае Светаразуменне дапамагае нам лепш зразумець дадзены метафізічны інструмент гарманізацыі з касмічнымі патокам і Сусвету.
© Андрэй Жалевіч. Энцыклапедыя метафізікі (Явы • Дзеі • Сілы).
Чытайце, калі ласка, таксама: