Tattwa (तत्त्व - tattva) tłumaczy się z sanskrytu jako "rzeczywistość, istota, praprzyczyna, takość".
Samo słowo tattwa składa się z dwóch części: tat (तत्, "to, takie") i twa (त्व, sufiks abstrakcji). W tym kontekście termin "tattwa" oznacza takość, prawdziwą istotę lub jakość wszystkiego.
Według starożytnego systemu filozoficznego Sankhya (Sāṅkhya), leżącego u podstaw Ajurwedy (medycyny wedyjskiej) i Dźjotisz (astrologii wedyjskiej) istnieje 25 tattw.
Według filozofii Triki lub Paradwajty (Absolutnej Jedności), często błędnie nazywanej Kaszmirskim Szaiwizmem, istnieje 36 tattw. Przy czym 25 tattw filozofii Sankhya pokrywa się z "dolnymi" 25 tattwami filozofii Triki lub Paradwajty.W uproszczeniu można powiedzieć, że 36 tattw to:
|
0 परमशिव Paramaśiva (Najwyższa Świadomość, Źródło wszystkiego) |
1 शिव Śiva (Śiwa) |
2 शक्ति Śakti (Śakti) |
3 सदाशिव Sadāśiva (Sadakhya-tattwa) |
4 ईश्वर Īśvara (Iśwara) |
5 शुद्धविद्या Śiva (Sadwidya) |
अनाश्रितशिव Anāśritaśiva (Śiwa bez kategorii) |
|
6 माया Māyā (Iluzja) |
7 कला Kalā (Ograniczenie wszechmocy) |
8 विद्या Vidyā (Ograniczenia wiedzy) |
9 राग Rāga (Ograniczenie woli) |
10 काल Kāla (Ograniczenie czasu) |
11 नियति Niyati (Ograniczenie przestrzeni) |
कञ्चुक Kañcuka (Powłoki Mai) |
| Dwie nieprodukowane tattwy |
12 पुरुष Puruṣa (Najwyższe Ja) |
13 प्रकृति Prakṛti (Natura) |
14 बुद्धि Buddhi (Mądrość) |
15 अहङ्कार Ahaṅkāra (Ego) |
16 मनस् Manas (Umysł) |
अन्तःकरण Antaḥkaraṇa (Organ wewnętrzny) |
|
ज्ञानेन्द्रिय Jñānendriya (Siły percepcji) |
17 श्रोत्र Śrotra (Siła słuchu) |
18 त्वक् Tvak (Siła dotyku) |
19 चक्षुस् Cakṣus (Siła wzroku) |
20 रसना Rasanā (Siła smaku) |
21 घ्राण Ghrāṇa (Siła węchu) |
10 zewnętrznych narzędzi:
5 narządów percepcji i 5 narządów działania. |
|
कर्मेन्द्रिय Karmendriya (Siły działania) |
22 वाक् Vāk (Mowa ustami) |
23 पाणि Pāṇi (Manipulacja rękami) |
24 पाद Pāda (Ruch nogami) |
25
उपस्थ Upastha (Seksualność) |
26 पायु Pāyu (Wydalanie) |
|
|
तन्मात्र Tanmātra (Subtelne elementy) |
27 शब्द Śabda (Dźwięk) |
28 स्पर्श Sparśa (Dotyk) |
29 रूप Rūpa (Kolor) |
30 रस Rasa (Smak) |
31 गन्ध Gandha (Zapach) |
10 obiektowych tattw: 5 tanmātr i 5 mahābhūt. |
|
महाभूत Mahābhūta (Grube elementy) |
32 आकाश Ākāśa (Eter) |
33
वायु Vāyu (Powietrze) |
34 अग्नि Agni (Ogień) |
35 आपस् Āpas (Woda) |
36 पृथिवी Pṛthivī (Ziemia) |
Można powiedzieć, że system 36 tattw, opracowany przez filozofów Triki lub Paradvaita (Absolutnej Jedności) przedstawia pewien okresowy system pierwotnych elementów Stworzenia i etapów rozwoju świadomości.
I nasze Światorozumienie pomaga nam lepiej zrozumieć ten metafizyczny instrument harmonizacji z kosmicznymi przepływami i Wszechświatem.
© Аndrei Zhalevich. Encyklopedia metafizyki (Światy • Żywioły • Czynniki).
Proszę, przeczytaj również: